
﻿


{"id":21299,"date":"2019-10-17T11:26:25","date_gmt":"2019-10-17T06:26:25","guid":{"rendered":"https:\/\/adti.uz\/?p=21299"},"modified":"2019-10-17T11:26:25","modified_gmt":"2019-10-17T06:26:25","slug":"til-millatning-manaviy-boyligidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/til-millatning-manaviy-boyligidir\/","title":{"rendered":"TIL -MILLATNING MA\u2019NAVIY BOYLIGIDIR"},"content":{"rendered":"<p>Til nafaqat muomala vositasi &#8211; balki xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi, tarixidir. Aynan til tufayli insoniyat u yoki bu xalqqa mansubligidan faxrlanib yashaydi. Barcha tillarni tan olish va hurmat qilish tinchlik va do\u2018stlikning birdan bir manbaidir. Shu sababli ham har bir xalq o\u2018z tilini saqlab qolishga harakat qiladi. Tarixga nazar solsak, jahonni zabt etgan sarkardai davronlar, avvalo, mazlum xalq ma\u2019naviyatining mayog\u2018i bo\u2018lmish tiliga tajovuz etishga harakat qilganlar. Mazkur bo\u2018htonlardan ko\u2018hna tilimiz ham \u00abbenasib\u00bb qolmadi. Bag\u2018ri kuyuk bu tilning ne-ne \u00abpaylari uzilib, qobirg\u2018alari sinib\u00bb (A.Oripov) ketmadi deysiz&#8230; Ammo xalq dahosi, zahmatkash farzandlari yetovida xuddi qaqnus singari qayta tug\u2018ilib, kamol topaverdi. Bugungi hurlik zamonida, tilimizning qonuniy himoyasi qayta tiklangan davrda tilimiz o\u2018zining butun-basti bilan keng quloch yoymoqda.<br \/>\nInsoniyat tarixida bugungi kungacha 9000dan ortiq til yo\u2018qolib ketgan. Hozirgi kunda Yer sayyorasida 6809 ta til saqlanib qolgan. Aholi eng ko\u2018p foydalaniladigan til sifatida-xitoy, ingliz va ispan tillari e\u2019tirof etiladi. Lingvistlarning fikricha, hozirda ko\u2018p qo\u2018llanilayotgan til ingliz tili bo\u2018lsa, XXI &#8211; asr o\u2018rtalariga borib xitoy tili asosiy til bo\u2018lib qolishi taxmin etilmoqda. \u00a0Har bir mamlakatning bayroq, gerb, madhiya singari davlat ramzlarini belgilovchi eng muhim omillaridan biri &#8211; uning milliy tilidir. Shuning uchun, har bir xalq o\u2018zining milliy tili taraqqiyoti va taqdiri uchun qayg\u2018uradi. Xalqlar qanday bo\u2018lmasin o\u2018zining tili o\u2018zi uchun azizdir. O\u2018zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti\u00a0 I.A.Karimov tashabbusi va shijoati bilan 1989 yil 21 oktyabrda o\u2018zbek tiliga Davlat tili maqomi berildi. Hali sobiq Ittifoq tarkibida turgan vaqtimizdayoq, bunday ishni amalga oshirish chinakam jasorat va shu bilan birga istiqlolga qo\u2018yilgan ilk qadam edi. Ona tilimizga Davlat tili maqomi berilgan muborak kun o\u2018zbekka o\u2018zligini qaytargan, taqdiri va kelajagini tayin etgan qonun millatimiz tarixiga zarhal harflar bilan yozildi. Ushbu qutlug\u2018 qonun o\u2018laroq, o\u2018zbek tilining maqomi yuksalib, ming yillik xalq tilining xira tortgan ko\u2018zlari qaytadan ochildi, go\u2018yo.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"size-large wp-image-21303 aligncenter\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/photo_2019-10-17_14-17-27-1024x656.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"410\" \/><br \/>\nTil &#8211; xalqning, millatning eng buyuk qadriyatlaridan biri hisoblanadi. Shuning uchun xalqning ozodlikka, o\u2018zligini anglab yetishga intilishida tilning qadrini tiklash, nufuzini oshirish muhim o\u2018rin tutadi. Inson tug\u2018ilib, voyaga yetar ekan, u ona tili, ona Vatan, ona zamin kabi milliy qadriyatlarini shu til vositasida anglaydi va his qiladi. Shuning zamirida unda milliy ong, vatanparvarlik, millatparvarlik, mustaqillik kabi tushunchalar paydo bo\u2018ladi va singib boradi. Til har bir xalqning ulkan boyligi, bebaho mulki, qalbi va ovozi hisoblanadi. 2016 yil 13 mayda I.A.Karimov tomonidan Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o\u2018zbek tili va adabiyoti universiteti faoliyatini tashkil etish to\u2018g\u2018risidagi farmoni Vatanni, millatni sevuvchi har bir insonni quvontirdi. Unda o\u2018zbek tilining tarixiy taraqqiyoti, uning hozirgi zamon globallashuv davridagi tutgan o\u2018rni masalalariga e\u2019tibor qaratilishi xalqimizning yuragidagi gaplar edi. Bu farmonni mamlakatimizda olib borilayotgan tilga oid siyosatning mantiqiy davomi deyish mumkin.<br \/>\nBundan tashqari, olim va mutaxassislar tomonidan ilm &#8211; fan va turli sohalarga oid ensiklopediya va lug\u2018atlar, darslik va o\u2018quv qo\u2018llanmalar chop etildi. Mumtoz adabiyotimiz namunalari, 80000 dan ziyod so\u2018z va so\u2018z birikmalari, fan, texnika, sanoat, madaniyat, va boshqa sohalarga oid atamalarni, shevalarni o\u2018z ichiga olgan \u00abO\u2018zbek tilining izohli lug\u2018ati\u00bb bu borada amalga oshirilgan ishlarning eng muhimidir. Davlatimiz rahbari Sh.Mirziyoyev rahnamoligida milliy madaniyatimizning ko\u2018zgusi bo\u2018lgan ona tilimizni yanada boyitish, davlat va jamoat tashkilotlarida davlat tili haqidagi qonun ijrosini ta\u2019minlash, yoshlarimizni ona tiliga hurmat va muhabbat ruhida tarbiyalashga qaratilgan keng ko\u2018lamli ishlar amalga oshirilmoqda va izchil davom etmoqda.<br \/>\nShu jumladan institutimiz miqyosida davlat tiliga bo\u2018lgan hurmat va ehtirom har bir jabhada sezilib turadi. Rasmiy ish qog\u2018ozlari imloviy savodxonlik talablari asosida yuritiladi. Har bir tadbir milliy tilimizga bo\u2018lgan hurmat asosida mazmunli tashkil qilinadi. O\u2018zbek adabiy tilining boy imkoniyatlari asosida ilmiy-amaliy anjumanlar to\u2018plamlari tahrirdan o\u2018tkaziladi. Davlat tiliga bo\u2018lgan bunday muhabbat institutda tahsil olayotgan talaba-yoshlarda milliy g\u2018ururimizni, o\u2018zligimizni qalban his qilish yo\u2018lidagi ma\u2019naviy-tarbiyaviy ishlarimizning in\u2019ikosi hisoblanadi. Millatimizning milliyligini amalga oshirishdagi ko\u2018p yillik orzular bugungi kunda o\u2018zligini namoyon qilmoqda. Tilimizning tarovati-yu nafosatini, imkoniyati-yu salohiyatini e\u2019tirof etish bilan birga ta\u2019limiy, ma\u2019naviy ishlarimizni yanada boyitish borasida mehnat qilaveramiz. Zero, shu asosda o\u2018z vatanparvarlik burchimizni ado etgan bo\u2018lamiz. Til xalqni birlashtiradi, tarbiyalaydi, o\u2018qitadi, urf-odat va an\u2019analarini saqlaydi. Shunday ekan, ona tilimizning xalqaro miqyosdagi nufuzini oshirishga uni milliy va umumbashariy tushunchalar asosida boyitishga, taraqqiy etgan tillar qatoriga qo\u2018shishga harakat qilish har bir fuqaroning muqaddas burchi bo\u2018lishi kerak.<br \/>\n&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>M.\u049ao\u2018ziboyeva,<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Tillar, pedagogika va psixologiya<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>kafedrasi mudiri.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Til nafaqat muomala vositasi &#8211; balki xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi, tarixidir. Aynan til tufayli insoniyat u yoki bu xalqqa mansubligidan faxrlanib yashaydi. Barcha tillarni tan olish va hurmat qilish tinchlik va do\u2018stlikning birdan bir manbaidir. Shu sababli ham har bir xalq o\u2018z tilini saqlab qolishga harakat qiladi. Tarixga nazar solsak, jahonni zabt etgan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21300,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21299"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21299"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21299\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21299"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21299"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21299"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}