
﻿


{"id":30293,"date":"2020-04-08T10:00:18","date_gmt":"2020-04-08T05:00:18","guid":{"rendered":"https:\/\/adti.uz\/?p=30293"},"modified":"2021-04-24T09:00:45","modified_gmt":"2021-04-24T06:00:45","slug":"shifokor-maslahati-koronavirus-haqida-malumot","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/shifokor-maslahati-koronavirus-haqida-malumot\/","title":{"rendered":"Shifokor maslahati: Koronavirus haqida ma\u2019lumot"},"content":{"rendered":"<p>Koronaviruslar &#8211; viruslar oilasiga mansub \u00abAtipik zotiljam\u00bb (SARS) kasalligini chaqiruvchisiga o\u2018xshab ketuvchi virus bo\u2018lib, bemorlarda oddiy shamollashdan to o\u2018tkir og\u2018ir respirator sindrom (TORS) deb nomlanuvchi og\u2018ir kechuvchi kasallikni keltirib chiqaradi. \u00abAtipik zotiljam\u00bb kasalligi ham 2002 yilda Xitoyda kelib chiqqan bo\u2018lib, 37 davlatga tarqalgan va 8 mingdan ortiq kishi kasallangan edi.<br \/>\nYangi koronavirusning xususiyatlari hozirgi kunda dunyoning ko\u2018plab laboratoriyalarida o\u2018rganilmoqda. Yuqori nafas yo\u2018llarining yallig\u2018lanishi va sust namoyon bo\u2018luvchi umumiy zaharlanish belgilari bilan kechuvchi o\u2018tkir respirator kasalliklar guruhiga kiradi.<br \/>\nUshbu virus tashqi muhit ta\u2019siriga va zararsizlantiruvchi vositalarga nisbatan chidamli. Hozircha ushbu kasallikni davolash uchun maxsus dori vositalari yo\u2018qligi sababli, boshqa viruslarga qarshi qo\u2018llaniladigan vositalardan foydalanilmoqda. Kasallik\u00a0 xastalangan odamlardan havo-tomchi hamda maishiy muloqot yo\u2018li bilan yuqadi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-30297 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/1579786059-9072.jpg\" alt=\"\" width=\"1200\" height=\"675\" \/><br \/>\nBemorlarda umumiy holsizlik, tumov, yo\u2018tal, bosh og\u2018rishi, tomoqda og\u2018riq, tana haroratining ortishi, bronxit, zotiljam kuzatilmoqda. Xorijlik mutaxassislarning xulosasiga ko\u2018ra, koronavirus keltirib chiqargan kasallikning gripp kasalligidan farqi shundaki, ushbu kasallik asoratlar bilan o\u2018tish ehtimoli yuqori, chunki hozirgi kunda ushbu virusga qarshi odamlarda himoya qobiliyati (immuniteti) rivojlanmagan.<br \/>\nKasallik koronaviruslar tomonidan chaqiriladi. Virusning tashqi qobig\u2018i vorsinkalar bilan qoplangan. Bu vorsinkalar orqali virus hujayraga birikadi. Virus hujayra ichiga kirgach, 4-5 soatdan so\u2018ng, ko\u2018plab\u00a0 virionlarni tashkil hosil qiladi.<br \/>\nAsosiy infeksiya\u00a0 manbai\u00a0 yovvoyi va\u00a0 uy hayvonlari\u00a0 hamda\u00a0 bemor odam hisoblanadi. Kasallik havo tomchi yo\u2018li orqali yuqadi. Ushbu kasallikka qarshi\u00a0 bugungi kunda vaksina ishlab chiqilmagan. Kasallik infeksiyasi kuzning\u00a0 oxiri, qish va bahorning boshlarida\u00a0 ko\u2018p uchraydi. Bu virus\u00a0 kattalarda\u00a0 yuqori nafas yo\u2018llarini, bolalarda esa o\u2018pka hamda bronxlarni zararlaydi.<br \/>\nKasallik klinikasi\u00a0 virus yuqqandan so\u2018ng 2-4 kun o\u2018tgandan keyin namoyon bo\u2018ladi.\u00a0 Kasallikning yashirin davri ham 2-4 kun. Ko\u2018pincha koronavirus\u00a0 infeksiyasi\u00a0 o\u2018tkir pnevmoniya bilan asoratlanishi mumkin. Kasallik og\u2018ir kechishi mumkin \u00a0bo\u2018lgan guruhlarga\u00a0 homilador ayollar, tug\u2018ishdan keyingi davrdagi\u00a0 ayollar, bolalar va katta yoshdagi odamlar (ikki yoshdan kichik va 65 yoshdan yuqori), ortiqcha vaznli bemorlar hamda\u00a0 surunkali\u00a0 kasalliklari mavjud\u00a0 bemorlar (o\u2018pka\u00a0 kasalliklari, bronzial astma, surunkali bronxit, yurak qon tomir kasalliklari, qandli diabet va boshqalar). Kasallikda o\u2018z-o\u2018zini davolash xavfli bo\u2018lib, og\u2018ir oqibatlarga olib kelishi mumkin. Antibiotiklar ta\u2019sir qilmaydi. Faqat shifokor tomonidan\u00a0 virusga qarshi maxsus preparatlar yordamida\u00a0 davolanadi.<br \/>\nButunjahon sog\u2018liqni saqlash tashkiloti tomonidan kasallikning tarqalishini oldini olish maqsadida aholiga qo\u2018lni sovunli suv bilan yuvgandan so\u2018ng spirt bilan ishlov berishni, yo\u2018talganda va aksirganda og\u2018iz va burunni ro\u2018molcha bilan yopishni, shamollash belgilari bo\u2018lgan bemorlar bilan yaqin muloqotda bo\u2018lmaslik, yo\u2018tal, isitma, nafas olish qiyinlashganda tezlik bilan shifokorga murojaat etish lozimligi tavsiya etilmoqda.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-30300 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/images.jpg\" alt=\"\" width=\"287\" height=\"176\" \/><br \/>\nHozirgi kunda har qanday bemor uyda aniqlanganda, bemor yotgan xonalar, foydalangan jihozlar, idish-tovoqlari xlor saqlovchi vositalari yordamida yoki qaynatish bilan zararsizlantiriladi. Organizmning infeksiyaga qarshi kurashuvchanligini oshirish maqsadida vitamin va oqsillarga boy bo\u2018lgan mahsulotlarni, piyoz, sarimsoq, sitrus mevalar, na\u2019matak mevalaridan tayyorlangan damlamalar iste\u2019mol qilish lozim. Kasallik yuqmasligi uchun, jamoat joylarida dokadan tikilgan niqob yoki bir martalik respiratorlarni taqish tavsiya etiladi.<br \/>\nKasallikni oldini olish uchun hayvonlar bilan savdo qilinayotgan bozorlarga tashrif buyuruvchilar\u00a0 muntazam umumiy gigiena qoidalariga qat\u2019iy rioya qilish, har bir muloqotdan so\u2018ng\u00a0 qo\u2018lni sovunlab yuvish tavsiya etiladi, yuvmasdan qo\u2018l bilan\u00a0 yuz, og\u2018iz va burunni ushlash man etiladi.<br \/>\nAtrofdagi chiqindilar,\u00a0 ochiq maydonlarda tuproqlar, hayvon chiqindilari bilan ifloslangan joylardan yiroq yurish, pishirilmagan va chala pishirilgan hayvon go\u2018shti hamda ularning mahsulotlarini iste\u2019mol qilmaslik talab etiladi. Umuman, xom go\u2018sht, sut va hayvon ichki a\u2019zolari mahsulotlari bilan muloqotda\u00a0 ehtiyot choralari ko\u2018rilishi shart.<br \/>\nShuni ta\u2019kidlash lozimki, nafaqat koronavirus, balki barcha yuqumli kasalliklarning oldini olishning eng samarali usuli, bu shaxsiy va jamoat gigienasi qoidalariga qat\u2019iy amal qilish, aholi o\u2018rtasida, sanitariya targ\u2018ibot ishlarini tashkil etishdan iboratdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <strong>Dildoraxon MIRZAKARIMOVA<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>ADTI Yuqumli kasalliklar\u00a0 kafedrasi mudiri, dotsent<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronaviruslar &#8211; viruslar oilasiga mansub \u00abAtipik zotiljam\u00bb (SARS) kasalligini chaqiruvchisiga o\u2018xshab ketuvchi virus bo\u2018lib, bemorlarda oddiy shamollashdan to o\u2018tkir og\u2018ir respirator sindrom (TORS) deb nomlanuvchi og\u2018ir kechuvchi kasallikni keltirib chiqaradi. \u00abAtipik zotiljam\u00bb kasalligi ham 2002 yilda Xitoyda kelib chiqqan bo\u2018lib, 37 davlatga tarqalgan va 8 mingdan ortiq kishi kasallangan edi. Yangi koronavirusning xususiyatlari hozirgi kunda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11745,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30293"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30293"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30293\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11745"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30293"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30293"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30293"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}