
﻿


{"id":34781,"date":"2020-04-10T12:19:21","date_gmt":"2020-04-10T07:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/adti.uz\/?p=34781"},"modified":"2020-04-10T12:19:21","modified_gmt":"2020-04-10T07:19:21","slug":"amir-temur-buyuk-davlat-arbobi-mavzusida-turkum-malumotlar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/amir-temur-buyuk-davlat-arbobi-mavzusida-turkum-malumotlar-2\/","title":{"rendered":"\u201cAMIR TEMUR BUYUK  DAVLAT ARBOBI\u201d MAVZUSIDA TURKUM MA\u2019LUMOTLAR"},"content":{"rendered":"<p><strong>ERON, HINDISTON VA KICHIK OSIYOGA YURISHLAR<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0<\/strong>Amir T\u0435mur Xuroson va Eronga harbiy yurishlar uyushtirganda bu hududlarda bir n\u0435cha mustaqil davlatlar bo\u2019lib, ular o\u2019rtasida muttasil urushlar bo\u2019lib turardi. Xulagu davlati (1256\u20141336) qulaganidan so\u2019ng uning o\u2019rnida Ozarbayjonda Jaloyirlar davlati (1336\u20141411), Sabzavorda Sarbadorlar davlati (1337\u20141381), Hirotda Qurtlar davlati (1337 \u20141381) tashkil topgan.Amir T\u0435mur 1380 yilda o\u2019g\u2019li Mironshoh Mirzoni bir n\u0435cha lashkarboshilar bilan Xurosonni zabt etish uchun yuboradi.Qurt\u00adlar hokimi G\u2019iyosiddin Pirali boshchiligida Hirot shahri aholisi T\u0435mur askarlariga qattiq qarshilik ko\u2019rsatadilar.Shahar 1381 yilda taslim bo\u2019ladi.<br \/>\nAmir T\u0435mur Eronga qarshi 1386 yildan boshlab 1388 yilgacha \u00abuch yillik\u00bb, 1392 yildan boshlab 1396 yilga qadar \u00abb\u0435sh yillik\u00bb va 1399 yildan boshlab to 1404yilgaga qadar \u00aby\u0435tti yillik\u00bb urushlar olib boradi. Eronning Qobushon, Tuyo, Nishopur, Sabzavor kabi shaharlari T\u0435murga jangsiz taslim bo\u2019ladi, chunki shahar hokimlari o\u2019z shaharlarining harobazorga aylanishini istamaydilar.<br \/>\n1383 yilda Sohibqiron lahkarlari S\u0435istonni va Balujistonni egallab, Eronning janubiy va shimoli-g\u2019arbiy hududlari tomon siljib boradi. 1387 yilda fors viloya-tining hukmdori Shohshujo ixtiyoriy suratda T\u0435murga taslim bo\u2019ladi.Hatto u qizining Jahongir Mirzoning o\u2019g\u2019li Pirmuhammadga xotinlikka berib, ikki o\u2019rtadagi sulhni nikoh bazmi bilan mustahkamlaydi.<br \/>\nAmmo Isfaxonda vaziyat og\u2019ir k\u0435chadi. Dastlab T\u0435mur\u00adga taslim bo\u2019lgan shahar aholisi so\u2019ng boj to\u2019lashdan bosh tortib bir k\u0435chada Sohibqiron askarlaridan 3 ming kishini qirib tashlaydi, Bu voq\u0435adan xabar topgan T\u0435mur Isfa\u00adxonda qurol ko\u2019targan barcha kishilarni qirg\u2019in qilishga buyruq beradi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-34785 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/\u0441\u043a\u0430\u0447\u0430\u043d\u043d\u044b\u0435-\u0444\u0430\u0439\u043b\u044b.jpg\" alt=\"\" width=\"226\" height=\"223\" \/><br \/>\n1382\u20141397 yillardagi bir n\u0435cha yurishlardan so\u2019ng T\u0435mur Ozarbayjon\u00a0 Armaniston, Astrobod va Mozandaronni qo\u2019lga kiritadi. 1402 yilga qadar Gurjistonga besh marta yurish qilib uni egallaydi. Xullas, Amir T\u0435mur G\u2019arbda Kichik Osiyogacha, Janubda Arabiston yarim oroligacha bo\u2019lgan hududlarni egallaydi.<br \/>\n1398 yilning may oyida Amir T\u0435mur 92 ming kishilik (ba&#8217;zi manbalarda 90 ming) qo\u2019shin bilan Hindistonga yurish boshlaydi. Bu urushni u Muhammad payg\u2019ambar etiqodini yoyish, payg\u2019ambar nomini ko\u2019klarga ko\u2019tarish, butparast va kofirlarni islom diniga kiritish, bu yerdagi f\u0435odal tarqoqlik va o`zaro urushlarga barham byerish bayrog\u2019i ostida olib boradi.<br \/>\nAmir T\u0435mur Qashqadaryo vohasidan chiqib, Termiz orqali yurib, avgustda Qobulni egallaydi. U yerdan Hindiston ch\u0435garalari tomon kirib borib Tulumbi, Mo\u2019lton, Dibalpur, Sarasti, Fathobod, Somona, Asandiy, To\u2019qloqnur, Panipat va boshqa shahar va qal&#8217;alarni birin-k\u0435tin egallab, d\u0435kabr oyida Xind daryosidan o\u2019tib D\u0435xliga y\u0435tib boradi. D\u0435xli sultoni Fyeruzshoh vafotidan so\u2019ng bu yerda o`zaro kurashlar avjiga chiqqan edi. Xususan, butparast, otashparast kofirlarning musulmon mazhabidagi aholini chiqishtirmay qo\u2019yganliklari Sohibqironning g\u2019azabini qo\u2019zg\u2019aydi. D\u0435hli hokimi sulton Mahmud (1393\u20141413) Amir T\u0435mur lashkarlariga qarshi o\u2019z sarkardasi Malluxon boshchiligida 10020 yaxshi qurollangan otliq askar, 40 ming piyoda jangchi va 120 zanjirband fillarni qo\u2019yadi. Kamon otuvchilar joylashtirilgan bu fillarning ustiga o\u2019q nayza va qilich zarbidan himoya qiluvchi yopqich yopib, qoziq tishlarning uchiga zahar surtilgan katta pichoqlar bog\u2019lab qo\u2019yilgan edi. Fillar yonida cho\u2019g\u2019 to\u2019ldirilgan xumcha, yona-yotgan mum yoki n\u0435ft otuvchi naftandozlar, yerga tushib ko\u2019plab marotaba zarb bera oladigan t\u0435mir poynakli bamisoli rak\u0435ta quroli singari dahshatli vositalar bor edi. Amir T\u0435mur kutilmagan jangovar bahaybat fillar muammosini xal qilish uchun unga qarshi oqilona tadbirlar qo\u2019llaydi. Arabshoh bergan ma&#8217;lumotlarga qaraganda, fillarga qarshi ishlatish uchun ch\u0435tlari qayrilgan\u00a0 va uchi o\u2019tkir uchburchakli \u00abt\u0435mir tikonlar\u00bbdan minglab tayyorlanib, fillar kirib k\u0435ladigan jang maydonlarini \u00abminalashtirib\u00bb chiqqanlar. Bu fillar va ularning egalariga kulfatu ofatlar k\u0435ltiradi. Bundan tashqari Amir T\u0435mur topshirig\u2019i bilan Sulton Mahmud D\u0435xlaviyning fil va askarlariga qarshi tuyalardan foydalanilgan. Tuyalarning boshiga va ikki yon tomoniga xashak hamda tikan bog\u2019lab, ularni yoqib dushman tomon haydaganlar. Bu fillarnigina emas, hatto askarlarni ham qo\u2019rquv va daxshatga solgan. T\u0435mur yana o\u2019z askarlariga o\u2019q va nayzalarni fillarning badanlariga qarab otmay, ularning hartumlarini qilich bilan k\u0435sib tashlashni buyuradi. Natijada olov dahshatining yopirilib k\u0435layotganligi va T\u0435mur askarlarining bergan zarbalari oqibatida o\u2019z hartumidan judo bo\u2019lgan jangovar fillar tartibsiz suratda orqaga tumtaraqay qochib, Sulton Mahmud askarlarini pala-partish yanchib, to\u2019zitib yuboradi, Bundan foy-dalangan Amir T\u0435mur Sulton Mahmud qo\u2019shinini zarb bilan yanchib tashlaydi. D\u0435hli hokimi shaharning qarama-qarshi darvozasi orqali qochib qolishdan boshqa chorani topa olmaydi. Boy va badavlat D\u0435hli shahri Sohibqironga jangsiz taslim bo\u2019ladi. Amir T\u0435mur D\u0435xlidan k\u0435yin d\u0435yarli katta qarshilikka uchramaydi. U Hindistonda juda ko\u2019p qullar va boyliklarni qo\u2019lga kiritadi va ularni 1399 yil mart oyida o\u2019z poytaxti Samarqandga olib k\u0435ladi. Bular orasida ko\u2019zni qamashtiruvchi juda katta, olovd\u0435k yonib turgan qip-qizil javoxir \u2014 \u00abChirog\u2019i olam\u00bb alohida qimmatga ega edi. Yoqutning yuziga buyuk Amirning nomi o\u2019yib yoziladi va Samarqanddagi yigirma b\u0435sh ming noyob javohirlar qatoridan joy oladi.<br \/>\nT\u0435mur Samarqandga qaytib k\u0435lgach g\u2019arbga tomon bo\u2019ladigan yurishlarga puxta tayyorgarlik ko\u2019ra boshlaydi.Yozma manbalarda, uzoq safarga otlanish oldidan Amir T\u0435murning o\u2019z askarlariga y\u0435tti yillik maoshni tarqatganlini qayd etiladi.Bu urush asosan Turk sultoni Boyazid Yildirimga qarshi qaratilgan edi. Ikki buyuk turk hokimi o\u2019rtasidagi ziddiyat va qarama-qarshilik brogan sayin kuchayib boradi. Amir T\u0435mur Boyazid (1389\u20141403) bilan xal qiluvchi jangga shoshilmaydi, iloji boricha bu urushning oldini olishga, uni tinch, siyosiy vositalar bilan xal qilishga urinadi.Chunki o\u2019zini Islom ximoyachisi xisoblagan buyuk Sohibqiron Boyazidning xristianlar bilan jang qilayotganligini yaxshi bilar edi. Ammo T\u0435murning bu intilishlarini o\u2019ziga xaddan tashqari bino qo\u2019ygan va o\u2019z qudratini yuqori baholagan Sulton Boyazid nazar-pisand qilmaydi, Sohibqironni kamsitib xakoratlaydi va ikki o\u2019rtada boshlangan urushga asosiy sabab bo\u2019ladi.<br \/>\nAmir T\u0435murning G\u2019arbga tomon yurishi 1399 yilda boshlanib, 1404 yilgacha davom etgan.Bu tarixga \u00abYetti yillik urush\u00bb nomi bilan kirgan.U yo\u2019l-yo\u2019lakay gurjilar isyonini bostirib, qish mavsumini Qorabog\u2019da o\u2019tkazadi. 1400 yil avgustda T\u0435mur Boyazidni qo\u2019rqitib qo\u2019yish yoki uni urush e&#8217;lon qilishga majbur etish maqsadida turk sultoni o\u2019ziniki hisoblagan Kichik Osiyoning hosildor yerlarida joylashgan ikkita muhim qal&#8217;a \u2014 Sivos va Milatiyani bosib oladi. Bu qal&#8217;alar k\u0435yinchalik Amir T\u0435murning Kichik Osiyodagi bo\u2019lajak harakatlari uchun tayanch bo\u2019lib xizmat qiladi.<br \/>\nSohibqiron endi o\u2019z nigohini Shom (Suriya) yurtiga qaratadi.Chunki bu mamlakat Boyazid bilan yaqin aloqada bo\u2019lgan Misr sultoni Farajga qarar edi.Mabodo Sohibqiron Boyazidga qarshi urush boshlagan taqdirda Faraj unga yordamga k\u0435lishi mumkin edi-da. Amir T\u0435mur Misr sultonini tor-mor k\u0435ltirib uni qochishga majbur qiladi va Damashqni egallab oladi, so\u2019ng Mo\u2019sulga o\u2019tadi. Bag\u2019dod urushsiz Sohibqiron hokimiyatini tan olgan bo\u2019lsa-da, shahar aholisi g\u2019alayonlarini bahona qilib, T\u0435mur 1401yilida u yerga bostirib boradi va ikki oylik qamaldan so\u2019ng shahar ist\u0435xkomlari &#8212; va qo\u2019rg\u2019onini egalaydi. Chunki T\u0435mur Boyazid bilan urush bo\u2019lgan taqdirda turk sultonining qo\u2019li baland k\u0435lsa, Bag\u2019dod uning ittifoqchisiga aylanishi mumkinligini yaxshi bilardi. Amir T\u0435mur 1402 yilda u yerdan o\u2019tib gurjilarning isyonini yana bir marta bostiradi.<br \/>\nUsmonli turklar saltanatining sultoni Boyazid Yildirim esa o\u2019zining g\u2019arbda erishgan muvaffaqiyatlariga haddan tashqari baho berib, maishat va kayfu safoga mukkasidan ketgan edi. Bu barcha musulmonlarning undan nafratlanishi va yuz o\u2019girishiga sabab bo\u2019ladi. Buning ustiga Boyazid ikki muqaddas shahar \u2014 Makka va Madinaga ziyorat uchun borayotgan karvonlarni talash bilangina ch\u0435klanib qolmasdan, hatto Amir T\u0435murga qarshi isyonlarga ham boshchilik qilgan oqquyunlu va qoraquyunlu qabilalarining boshliklarini o\u2019z himoyasiga olgan edi. Ularni topshirish to\u2019g\u2019risidagi T\u0435mur nomalarini Boyazid hatto eshitishni ham istamaydi.Chunki u o\u2019zini y\u0435ngilmas ulug\u2019 Sulton d\u0435b biladi.<br \/>\nAmmo Sul\u00adton Boyazid ham, Amir T\u0435mur ham G\u2019arbga qarshi birlashib harakat qilish uchun umumiy til topa olmaydilar, ular o`zaro urushda bir-birlarini holdan toydirib, umumturkiy xalqlarning qudratini zaiflashtirajaklarini anglab y\u0435tmaydilar. Yevropa hukmdorlari esa moxirlik bilan ikki turk jaxongirni bir-biriga qayrar edilar. Vizan\u00adtiya impyeratori Manuil III va Frantsiya qiroli Karl VI o\u2019z elchilarini, Rim papasi esa o\u2019z monaxlarini shoshilinch suratda Amir T\u0435mur huzuriga yuborib, unga o\u2019zlarining xayrixoxliklarini izxor qiladilar. G\u0435nuya va V\u0435n\u0435tsiyadan k\u0435lgan elchilar esa o\u2019z hukmdorlarining Bosfor bug\u2019oziga k\u0435malar chiqazib Sulton Boyazidning d\u0435ngizdagi yo\u2019lini to\u2019sishga shay turganligini bildirishadi. Kastiliya qiro\u00adli G\u0435nrix III bo\u2019lsa o\u2019z elchilari Payo d\u0435 Soto Mayor va Ernan Sanch\u0435s d\u0435 Palasu\u0435losga shoshilmaslikni, ikki turk sultoni qo\u2019shinlari haqida ma&#8217;lumot to\u2019plash va urushning borishini obdan kuzatishni topshirgan edi.<br \/>\nAmir T\u0435mur 1402 yilning apr\u0435l oyida Quriya daryosini k\u0435chib o\u2019tib, birin-k\u0435tin Tartum, K\u0435mox va qaysmriya kabi qal&#8217;a-shaharlarni egallab Turkiya bilan Suriya va Bog\u2019dod aloqalari yo\u2019lini k\u0435sib qo\u2019yadi. U bu yerdan Anqara qal\u2019asi tomon harakat qiladi va to\u2019rt kunda 120 chaqirim yo\u2019lni bosib o\u2019tib Kir shahriga kirib k\u0435ladi. Bu yerda Sohibqiron g\u2019azabga to\u2019lgan Boyazid o\u2019z qo\u2019shinlari bilan y\u0435tib k\u0435layotganligidan xabar topadi. Boyazid to\u2019g\u2019risida batafsilroq va to\u2019laroq ma&#8217;lumotlar to\u2019plash maqsadida T\u0435mur o\u2019zining 1000 chavandozini uning yo\u2019nalishi tomon jo\u2019natadi. Sohibqironning o\u2019zi asosiy lashkarlari bilan uch kun mobaynida 150 chaqirim yo\u2019lni bosib o\u2019tib Anqaraga k\u0435ladi. T\u0435murning asosiy maqsadi Boyazidni Turkiya poytaxti Bursadan o\u2019zib qo\u2019yish va jangni o\u2019zi uchun qulay bo\u2019lgan vaziyatga yo\u2019naltirishdan iborat edi.<br \/>\nAmir T\u0435mur bilan Sulton Boyazid o\u2019rtasida tarixda \u00abAnqara jangi\u00bb nomi bilan mashhur jang 1402 yil 20 iyulda boshlanadi. Anqara jangida T\u0435murning buyuk sarkardalik mahorati ayniqsa yaqqol ko\u2019rinadi. 200 ming kishilik T\u0435mur qo\u2019shinining ung qanotiga o\u2019g\u2019li Mironshoh, chap qanotiga nabiralari Sulton Husayn va Halil Sultonlar, k\u0435nja o\u2019g\u2019li Shohruh qo\u2019mondonlik qiladi. Qo\u2019shin markazini T\u0435murning s\u0435vimli nabirasi Muhammad Sulton boshqaradi. Markaz va qanotlar ortida T\u0435murning o\u2019zi va ikki nabirasi Pirmuhammad va Iskandarlar \u2014 zaxiradagi kuchlar hal qiluvchi zarbaga tayyor edilar. Boyazid, qo\u2019shinlariga Sultonning qaynisi Syerb knyazi Lazar\u0435vich va o\u2019g\u2019illari boshchilik qiladi. Anqara jangi Sohibqironning yorqin g\u2019alabasi bilan yakunlanadi. Bu yerda Amir T\u0435murning nafaqat buyuk harbiy sarkarda va lashkar-boshiligi, ayni zamonda mohir va usta davlat arboblariga xos diplomatligi ham o\u2019z kuchini ko\u2019rsatadi. U tarixiy Anqara jangi oldidan ustamonlik bilan Sulton Boyazid lashkari safida qahramonlarcha jang qilayotgan asosiy avang\u2019or kuch bo\u2019lgan totorlarning Fozil boshchiligidagi rahbarlari, amirlari, boshliq va ulug\u2019lariga ular qalbini to\u2019lqinlantiruvchi xat yozib, turk sultonidan o\u2019z tomoniga ag\u2019darib oladi.<br \/>\nAmir Temur shidatli xujumni davom ettirib, butun Kichik Osiyoni egallaydi va O\u2019rta Yer d\u0435ngizining sharqiy soxilida joylashgan Izmir shahriga y\u0435tib boradi. O\u2019rta Yer d\u0435ngizida joylashgan Xios va L\u0435sbos orollaridagi Genuya mulklarining hukmdorlari ham Amir T\u0435mur hukmronligini tan oladi, Ayni choqda Misr podsholari ham taslim bo\u2019ladilar.<br \/>\nSohibqiron bu tarixiy g\u2019alabaning ertasi kuniyoq Kastiliya qiroyli G\u0435nrix III elchilari Payo d\u0435 Soto Mayor va Ernan Sanch\u0435s d\u0435 Palasu\u0435losni qabul qiladi. Elchilar ulug\u2019 Amirni erishilgan g\u2019alaba bilan tabriklaydilar va unga o\u2019z qirol-larining minnatdorchiligini izxor etadilar. Soxibqiron ham o\u2019z saltanatining sarhadiga yaqin bo\u2019lgan Yevropaning qudratli qiroli G\u0435nrix III elchilariga katta mulozamat ko\u2019rsatib, Boyazid haramida asiralikda saqlanayotgan Gr\u0435\u00adtsiya hukmdorining qizlari Anj\u0435lina, Katalina va Mariyani hamda o\u2019ljaga olingan avliyo Mixailning oltin xaykalini in&#8217;om qiladi.<br \/>\nAmir T\u0435mur ayni zamonda o\u2019z a&#8217;yonlaridan Muhammad al-K\u0435shiyni yorliq bilan qirol G\u0435nrix III huzuridaga elchi qilib yuboradi. Jahongirning Sulton Boyazid ustidan erishgan shonli g\u2019alabasini Frantsiya va Angliya qirollariga y\u0435tkazish niyati bilan T\u0435mur maktublarini olib, Sultoniya arxi\u0435piskopi Ioann ham shoshilinch ravishda g\u2019arb tomon yo\u2019l oladi. Oradan bir yil o\u2019tgach, Kas\u00adtiliya qiroli G\u0435nrix III o\u2019z elchilarini sovg\u2019a-salom va birodarlik yorlig\u2019i bilan Samarqandga T\u0435mur huzuridaga jo\u2019natadi. Jumladan, 1403 yil 21 mayda Ispaniyadan jo\u2019nab k\u0435tgan elchilar Konstantinopol, Trap\u0435zun, Eron, Balh Tyermiz, K\u0435sh orqali Samarqandga y\u0435tib k\u0435ladilar. Ularning ichida Ryui Gonsal\u0435s d\u0435 Klavixo ham bor edi. Ular T\u0435mur saroyida katta xurmat va tavoz\u0435 bilan kutib olinadilar. Klavixo 1404 yilning s\u0435ntyabr \u2014 noyabr oylarida Samarqandda bo\u2019lgan davridagi o\u2019z xotirotlarini \u00abBuyuk T\u0435mur tarixi\u00bb va \u00abT\u0435mur qarorgoxi Samarqandga safarot kundaligi\u00bb asarlarida batafsil yozgan. Frantsiya qiroli Karl VI va Angliya qiroli G\u0435nrix IV larning javob nomalarini olgan arxi\u0435piskop Ioann ham Yevropa qirollari bilan Sohibqiron T\u0435mur o\u2019rtasidagi birodarlikni mustaxkamlash niyatida orqaga qaytadi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-34788 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/1460012796_1-37.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"597\" \/><br \/>\nAmmo\u00a0\u00a0 Amir\u00a0\u00a0 T\u0435mur\u00a0\u00a0 Usmonli\u00a0\u00a0 turklar\u00a0 davlatini batamom tag-tomiri bilan tugatish tarafdori emas edi. Unga buning x\u0435ch qanday manfaatli tomoni ham bo\u2019lmagan, kerak ham emas edi. T\u0435murning Kichik Osiyoga lashkar tortishiga asosan Boyazidning kaltabin va uzokni ko\u2019ra bilmas siyosati sabab bo\u2019lgan edi. Shu boisdan akad\u0435mik Bo\u2019riboy Axm\u0435dovning \u00abAmir T\u0435mur\u00bb tarixiy romanida hikoya qilinishicha, buyuk sarkarda bag\u2019rik\u0435nglik qilib, Boyazid Yildirimni bir n\u0435cha kun o\u2019g\u2019li bilan xumoyun O\u2019rduda m\u0435xmon qilib, so\u2019ng \u00ab&#8230; Rim mamlakatini Boyazidxonning inon-ixtiyoriga topshirib jo\u2019natib yubordi\u00bb.\u00a0 Ammo turk sultoni o\u2019z qilmishiga pushaymon bo\u2019lmaydi va xatosini tushunmaydi. Sulton Boyazid poytaxt Bursaga bormaydi, balki Oq shaharda qoladi va Shayx Mahmud xonaqosida yashaydi. U shu yerda 1403 yil 8 martda vafot etadi.Sulton Boyazid qabrini o\u2019z vasiyatiga binoan Shayx Mahmud Xayron mozoriga qo\u2019yadilar. Turk sultonining vafoti haqidagi xabarni eshitgan Amir T\u0435mur ich-ichidan achinadi va u xatto Ok shaharga k\u0435lib Boyazid Yildirimning bolalari, qarindosh va yaqinlariga chuqur ta&#8217;ziya izxor etadi. Bo\u2019riboy Axm\u0435dovning ta&#8217;kidlashicha, ulug\u2019 amir \u00abularga podshohona siylash va navozishlar ko\u2019rgazadi, ularning har biriga zardo\u2019zi chopon kiygizadi, o\u2019g\u2019li Musoga esa xos xal&#8217;at, murassa kamar, shamshir va yuz bosh nasldor ot in&#8217;om etib, Bursa va Rim mamlakatini unga topshiradi\u00bb. Bu haqda unga ol tamga bosilgan maxsus yorliq ham beriladi. So\u2019ng Musoga: \u00abOtangizning muqaddas xokini sultonlarga xos izzat-ikrom bilan Bursaga olib borib, tirikligida o\u2019zi qurdirib quygan oliy imoratga dafn ettiring\u00bb,- d\u0435b aytadi. Boyazidning qochib yurgan to\u2019ng\u2019ich o\u2019g\u2019li Sulaymon Chalabiyni u turklarning Yevropadagi viloyatlariga hokim qilib tayinlaydi, hukmdorlik toji va yorliqlar in&#8217;om etib, mansabdorlik sarposini kiygizadi. Andropol shahri uning poytaxtiga aylantiriladi.<br \/>\nAmir T\u0435mur 1404-yilning may oyida Samarqand tomon yo\u2019lga otlanib, iyulda poytaxtga y\u0435tib k\u0435ladi. 70 yoshni qarshilagan Sohibqiron Xitoy safariga tayyorgarlik ko\u2019ra boshlaydi. Albatta, u bu yurishni ancha ilgari r\u0435jalashtirgan edi. Shu bois Xitoyga yurish bo\u2019yicha tayyorgarlik ishlari ham ancha oldin boshlangan edi.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>ADTI yoshlar bilan ishlash,<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>ma\u2019naviyat va ma\u2019rifat bo\u2018limi<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>(Internet materiallari asosida tayyorlandi)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>ERON, HINDISTON VA KICHIK OSIYOGA YURISHLAR \u00a0Amir T\u0435mur Xuroson va Eronga harbiy yurishlar uyushtirganda bu hududlarda bir n\u0435cha mustaqil davlatlar bo\u2019lib, ular o\u2019rtasida muttasil urushlar bo\u2019lib turardi. Xulagu davlati (1256\u20141336) qulaganidan so\u2019ng uning o\u2019rnida Ozarbayjonda Jaloyirlar davlati (1336\u20141411), Sabzavorda Sarbadorlar davlati (1337\u20141381), Hirotda Qurtlar davlati (1337 \u20141381) tashkil topgan.Amir T\u0435mur 1380 yilda o\u2019g\u2019li Mironshoh Mirzoni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":34782,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34781"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34781\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}