
﻿


{"id":36816,"date":"2020-05-29T17:01:19","date_gmt":"2020-05-29T12:01:19","guid":{"rendered":"https:\/\/adti.uz\/?p=36816"},"modified":"2020-05-29T17:01:19","modified_gmt":"2020-05-29T12:01:19","slug":"chekish-umr-zavoli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/chekish-umr-zavoli\/","title":{"rendered":"CHEKISH &#8212; UMR ZAVOLI"},"content":{"rendered":"<p>Jahon sog\u2018liqni saqlash tashkiloti (JSST) 1988-yilda 31-mayni \u201cXalqaro chekishga qarshi kurashish kuni\u201d deb e\u2019lon qilgan. Xalqaro chekishga qarshi kurashish kunining global maqsadi hozirgi va kelgusi avlodni tamakining nafaqat sog\u2018liq uchun salbiy jihatlaridan, balki ijtimoiy, ekologik va iqtisodiy talofatlarning vayronkor oqibatlaridan himoya qilishga qaratilgan.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-36820 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/2-21.jpg\" alt=\"\" width=\"448\" height=\"336\" \/><br \/>\nTamaki iste\u2019mol qilish yurak ishemik kasalligi, insult va periferik tomirlar kasalliklari rivojlanishining eng xavfli omillaridan biridir. Dunyo bo\u2018yicha yurak-tomir tizimi kasalliklari tufayli boshqa har qanday sabablardan ko\u2018ra ko\u2018proq odamlar vafot etmoqda, tamaki iste\u2019mol qilish va tamaki ikkilamchi tutunining ta\u2019siri esa yurak-tomir tizimi kasalliklarini keltirib chiqaruvchi arterial gipertoniyadan keyin ikkinchi o\u2018rinda turuvchi xavfli omil hisoblanadi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-36823 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/3-19.jpg\" alt=\"\" width=\"289\" height=\"175\" \/><br \/>\nHar yili global tamaki epidemiyasi deyarli 7 million o\u2018lim holatlariga olib keladi, ulardan 900 000 dan ortig\u2018i chekmaydigan, lekin ikkilamchi tamaki tutuni ta\u2019siri ostida qolgan odamlar orasida yuz beradi.<br \/>\nAfsuski, bugun dunyoda chekuvchilarning tobora \u00abyosharib\u00bb borayotgani kuzatilmoqda. Masalan, rivojlangan davlatlarda odamlar 18 yoshdan, rivojlanayotgan mamlakatlarda 15, qoloq davlatlarda esa hatto 13 yoshdan boshlab chekishga ruju qo\u2018yishayapti. Kashandalar safiga har yili 80-100 ming nafar voyaga etmaganlar kirib kelayotir. Ularning har 10 tadan 8 tasi kelgusida bu illatdan qutulolmayotgani e\u2019tiborga olinsa, mazkur xavfning tobora global ahamiyat kasb etayotgani oydinlashadi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-36826 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/4-19.jpg\" alt=\"\" width=\"259\" height=\"194\" \/><br \/>\nTamaki iste\u2019moli sog\u2018liqni saqlash va faoliyat samaradorligining pasayishini inobatga olganda, milliy iqtisodiyot uchun qimmatga tushadi. U sog\u2018liqni saqlash sohasidagi tengsizlikni chuqurlashtiradi va qashshoqlik muammosini yanada kuchaytiradi, chunki kam ta\u2019minlangan kishilar eng asosiysi &#8212; oziq-ovqat mahsulotlari, ta\u2019lim va sog\u2018liqni saqlash uchun kamroq mablag\u2018 sarflashadi. Tamaki iste\u2019moli natijasida erta o\u2018lim holatlarining 80 foizi past va o\u2018rta darajali daromad oluvchi mamlakatlarga to\u2018g\u2018ri keladi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-36832 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/6-14.jpg\" alt=\"\" width=\"348\" height=\"145\" \/><br \/>\nAlbatta, bu baloga oid ma\u2019lumotlarni eshitish, o\u2018qish, bilish uchun chekuvchi bo\u2018lish shart emas. Balki chekmaydigan, bu narsadan yiroq bo\u2018lish baxtiga sazovor bo\u2018lgan kishilar ham kashandalikning zararlari, insoniyatga salbiy ta\u2019siri haqida kerakli ma\u2019lumotlarni hujjat-dalillari bilan bilib qo\u2018yishsa, foydadan xoli bo\u2018lmaydi. Bu bilan bilganlarini boshqalarga aytish, loaqal o\u2018z farzandlarini, yaqin kishilarini bu zararli illatga mubtalo bo\u2018lishdan saqlab qolish imkoniga ega bo\u2018ladilar.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter wp-image-36829 size-full\" src=\"https:\/\/adti.uz\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/5-18.jpg\" alt=\"\" width=\"291\" height=\"173\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Yodingizda bo\u2018lsin, chekish sog\u2018lig\u2018ingiz uchun zarardir!<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>B.X.Mirzakarimov<\/strong><br \/>\n<strong>ADTI Davolash (amaliyot) ishlari prorektori<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jahon sog\u2018liqni saqlash tashkiloti (JSST) 1988-yilda 31-mayni \u201cXalqaro chekishga qarshi kurashish kuni\u201d deb e\u2019lon qilgan. Xalqaro chekishga qarshi kurashish kunining global maqsadi hozirgi va kelgusi avlodni tamakining nafaqat sog\u2018liq uchun salbiy jihatlaridan, balki ijtimoiy, ekologik va iqtisodiy talofatlarning vayronkor oqibatlaridan himoya qilishga qaratilgan. Tamaki iste\u2019mol qilish yurak ishemik kasalligi, insult va periferik tomirlar kasalliklari rivojlanishining [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":36817,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[18],"tags":[],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36816"}],"collection":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36816"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36816\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36816"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36816"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/old.adti.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36816"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}